Zakkum (ağu ağacı) : Zakkumgiller familyasından; Akdeniz
sahilleri boyunca hemen hemen her yerde yetişen; yurdumuzda Batı ve Güney
Anadolu'da dere yataklarında bulunan bir bitkidir. Boyu 5 metre kadar uzar.
Kış aylarında yapraklarını dökmez. Sık dallıdır. Çiçekleri pembedir.
Meyveleri kapsül şeklindedir. Zehirlidir. Yapraklarında reçine, tanen,
glikoz, C vitamini ve oleandrin adında bir glikozit vardır. Kabukları ve
tohumlarında da etkili maddeler vardır. Ev ilaçlarında kullanılmaması
gerekir.
Faydası : Haricen kullanıldığı takdirde adale ağrılarını giderir.
Akrep ve arı sokmasında faydalıdır. Düşük dozlarda kullanılacak olursa kalbi
kuvvetlendirir. Bol miktarda idrar söktürür. Vücutta biriken suyu boşaltır.
Zambak (zanbak) : Zambakgiller familyasından; soğanı pullu,
dik gövdeli, güzel ve iri çiçekli bir bitkidir. 50 kadar türü vardır. Beyaz
zambak 1 metre kadar boylanabilir. Çiçekleri beyazdır. Kırmızı zambak yüksek
dağlarda bulunur. Trabzon zambağı Doğu Karadeniz bölgesinde yetişir. Ev
ilaçlarında beyaz zambak kullanılır.
Faydası : Vücut ağrılarını dindirir. Diş ağrılarını ve
iltihaplarını giderir. Şişlikleri indirir.
Zencefil (zencebil) : Zencefilgiller familyasından anayurdu
Hindistan ve Malezya olan etli rizomlu bitkidir. Baharat olarak kullanılır.
Tıbbi zencefilin tropik ülkelerde kültürü yapılır.
Faydası : İştah açar. Mide ve bağırsaklardaki gazı söktürür.
Kusmayı önler. İshali keser. Bağırsak bozukluklarını giderir. Soğuk
algınlığında çabuk iyileşmeyi sağlar. Bedeni ve zihni gücü artırır. Cinsel
istekleri kamçılar.
Zerdeçal (zerdeçap) : Zencefilgiller familyasından;
anavatanı Doğu Hindistan olan çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları sivri
uçlu, çiçekleri sarı renktedir. Safranı andıran boyalı bir madde çıkarılır.
Baharat olarak kullanılır.
Faydası : Sinirleri uyarır. Vücutta biriken zehirli maddeleri
atar. Nekahat devresini kısaltır. Verem gibi hastalıklarda faydalıdır.
Zeytin (zeytun) : Zeytingiller familyasından; Akdeniz
havzasında, makilerde yabani olarak yetişen, fakat bütün Akdeniz
bölgelerinde yetiştirilen, yaprak dökmeyen, eğri, büyük gövdeli, sık dallı,
5-20 m yüksekliğinde uzun ömürlü bir ağaçtır. Yaprakları yeşil renkli olup,
derimsi ve karşılıklı dizilişlidir. Çiçekleri beyazımsı sarı renkli olup,
salkım durumundadır. Meyve önceleri yeşil, olgunlaştığı zaman parlak siyah
renklidir. Meyvelerinde zeytinyağı çıkarılır. eytinyağının içeriğinde olein,
palmitrik, steraik ve linolik asitlerin gliseritleri, hidrokarbonlar ve E
vitamini vardır. Ev ilaçlarında zeytin tanesi, yaprakları, kabukları ve yağı
kullanılır.
Faydası : Zeytinyağı, safrayı artırır. Karaciğeri çalıştırır.
Karaciğer ağrılarını keser. Sarılıkta faydalıdır. Eczacılıkta, bazı ilaçları
hazırlamakta kullanılır. Yaprakları ve kabukları, yüksek tansiyonu düşürür.
Kandaki şeker miktarını düşürür. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardımcı olur. Taneleri de besleyicidir